Mazi Ladki Bahin – महाराष्ट्र राज्यातील कोट्यवधी महिलांच्या जीवनात आर्थिक स्थैर्य आणण्यासाठी राज्य शासनाने मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना सुरू केली. या योजनेमुळे अनेक कुटुंबांना दरमहा एक छोटीशी पण महत्त्वपूर्ण आर्थिक मदत मिळत असते. मात्र सध्या जानेवारी महिन्याचा हप्ता अद्याप अनेक लाभार्थी महिलांच्या बँक खात्यात जमा न झाल्यामुळे राज्यभरात चिंतेचे वातावरण पसरले आहे.

ग्रामीण तसेच शहरी भागातील महिला या योजनेच्या हप्त्याची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. बचत गटाच्या बैठकी असोत, अंगणवाडी केंद्र असोत किंवा गावातील चावडी असो, सर्वत्र एकच विषय चर्चेत आहे. “आपले पैसे नेमके कधी येणार?” हा प्रश्न प्रत्येक महिलेच्या मनात घर करून बसला आहे. फेब्रुवारी महिना संपत आला तरी खात्यात रक्कम दिसत नसल्याने अनेकींची चिंता वाढत चालली आहे.

योजनेचे महत्त्व आणि लाभार्थींची संख्या

मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील महिलांसाठी एक महत्त्वाची कल्याणकारी योजना आहे. या योजनेंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा ठराविक रक्कम थेट त्यांच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केली जाते. ही रक्कम जरी छोटी वाटत असली तरी गरजू कुटुंबांसाठी ती अत्यंत उपयुक्त ठरते.

अनेक कुटुंबांमध्ये पुरुष हंगामी कामावर अवलंबून असतात आणि अशा वेळी घरच्या महिलेच्या हातात असलेली ही रक्कम घरखर्चाचा आधारस्तंभ बनते. मुलांची शाळेची फी, औषधे, किराणा सामान अशा दैनंदिन गरजा या पैशांतून भागवल्या जातात. त्यामुळे हप्त्यात एक-दोन आठवड्यांचा जरी उशीर झाला तरी अनेक घरांचे बजेट विस्कळीत होते.

जानेवारीचा हप्ता का रखडला?

जानेवारी महिन्याचा हप्ता फेब्रुवारीच्या सुरुवातीला जमा होईल अशी अपेक्षा होती, परंतु तसे झाले नाही. प्रशासकीय पातळीवर तांत्रिक प्रक्रिया, लाभार्थींची पडताळणी आणि डेटा अद्ययावत करण्याच्या कामांमुळे हा उशीर झाल्याचे सांगण्यात येते. शासकीय यंत्रणेत मोठ्या प्रमाणात लाभार्थी असल्यामुळे ही प्रक्रिया वेळखाऊ ठरते.

अनेक ठिकाणी बँक खात्यांमध्ये त्रुटी, आधार लिंकिंगच्या समस्या आणि केवायसी अपूर्ण असल्याच्या कारणांमुळे पैसे जमा होण्यास अडचणी येत आहेत. या तांत्रिक अडथळ्यांमुळे वेळेत पैसे न मिळालेल्या महिलांची संख्या लक्षणीय आहे. शासनाकडून या समस्या सोडवण्याचे काम सुरू असल्याचे सांगितले जात असले तरी अधिकृत माहिती अद्याप जाहीर झालेली नाही.

जानेवारी-फेब्रुवारीचे हप्ते एकत्र मिळणार का?

सध्या महिलांमध्ये एक मोठी चर्चा रंगत आहे की जानेवारी आणि फेब्रुवारी या दोन महिन्यांचे हप्ते एकत्रितपणे खात्यात जमा होतील. म्हणजेच एकाच वेळी तीन हजार रुपये मिळतील असे म्हटले जात आहे. परंतु याबाबत अद्याप शासनाकडून कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नाही.

प्रशासकीय सूत्रांकडून अशा शक्यतेचे संकेत मिळत असले तरी लाभार्थींनी केवळ अफवांवर विसंबून राहू नये. अधिकृत सरकारी घोषणेनंतरच याबाबत निश्चित सांगता येईल. तोपर्यंत आपली कागदपत्रे व्यवस्थित असल्याची खात्री करून घेणे हेच लाभार्थींसाठी योग्य राहील.

होळीच्या मुहूर्तावर पैशांची अपेक्षा

यंदा होळीचा सण दोन आणि तीन मार्च रोजी साजरा होणार आहे. या पार्श्वभूमीवर अनेक महिलांना अपेक्षा आहे की सणाच्या निमित्ताने शासन रखडलेले हप्ते जमा करेल. सणासुदीच्या काळात जनतेला दिलासा देण्याची परंपरा राज्य शासनाने यापूर्वीही राखली आहे, त्यामुळे यावेळीही असेच होईल असे अनेकांना वाटते.

मात्र सध्यातरी होळीच्या मुहूर्तावर पैसे देण्याबाबत कोणताही अधिकृत निर्णय जाहीर झालेला नाही. मार्च महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात काही सकारात्मक घडामोडी होतील अशी आशा लाभार्थींना आहे. परंतु निश्चित तारखेसाठी अधिकृत जाहीरनाम्याची प्रतीक्षा करणेच योग्य ठरेल.

काही महिलांना सहा हजार रुपये एकत्र मिळणार

ज्या महिलांच्या बँक खात्यात मागील काही महिन्यांपासून केवायसी किंवा इतर कागदपत्रांमधील त्रुटींमुळे पैसे जमा झाले नाहीत, त्यांना एकत्रितपणे मोठी रक्कम मिळण्याची शक्यता आहे. ज्यांनी आता आपले केवायसी अपडेट केले आहे किंवा बँक खात्याच्या चुका दुरुस्त केल्या आहेत, त्यांना रखडलेल्या हप्त्यांची संपूर्ण रक्कम एकत्र दिली जाऊ शकते.

चार महिन्यांचे हप्ते एकत्र मिळणाऱ्या लाभार्थींना एकूण सहा हजार रुपये खात्यात जमा होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. हे पैसे एकत्र मिळाल्यास त्या कुटुंबांना मोठा दिलासा मिळेल. मात्र याबाबतही अधिकृत शासकीय आदेश येणे बाकी असून, त्यानंतरच नक्की किती रक्कम कोणाला मिळणार हे स्पष्ट होईल.

केवायसी आणि कागदपत्रांची काळजी घ्या

लाभार्थी महिलांनी सर्वप्रथम आपल्या बँक खात्याची केवायसी प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे का, याची तपासणी करावी. आधार कार्ड बँक खात्याशी योग्यरित्या जोडले आहे की नाही हे देखील तपासणे आवश्यक आहे. कोणत्याही त्रुटी असल्यास त्या तात्काळ दुरुस्त करून घेणे महत्त्वाचे आहे जेणेकरून पैसे येताना कोणताही अडथळा येणार नाही.

शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर दिली जाणारी माहिती हीच विश्वासार्ह असते. सोशल मीडियावर पसरणाऱ्या अफवांवर विश्वास न ठेवणे आवश्यक आहे कारण त्यामुळे चुकीच्या माहितीचा प्रसार होतो. गावातील अंगणवाडी सेविका किंवा ग्रामपंचायत कार्यालयाशी संपर्क साधून अद्ययावत माहिती मिळवणे हा एक विश्वासार्ह पर्याय आहे.

महिलांचे मनोगत

ग्रामीण भागात अनेक महिला या योजनेवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहेत. एका लाभार्थी महिलेने सांगितले की, “या पैशांमुळे महिन्याच्या शेवटी होणारी आर्थिक ओढाताण थोडी कमी होते. लहान मुलांचे शालेय साहित्य किंवा घरातील औषधे यासाठी हे पैसे उपयोगी पडतात.” अशा अनेक महिलांची हीच भावना असल्याने हप्त्याच्या उशिराचा परिणाम थेट त्यांच्या दैनंदिन जीवनावर होतो.

शहरी भागातील महिलांसाठीही ही रक्कम महत्त्वाची आहे कारण महागाईच्या काळात प्रत्येक रुपया मोजून वापरावा लागतो. योजनेची रक्कम वेळेवर मिळाली तर घरखर्चाचे नियोजन सोपे होते असे अनेकजणी सांगतात. त्यामुळे शासनाने लवकरात लवकर अधिकृत तारीख जाहीर करावी ही मागणी सर्वत्रून होत आहे.

मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही महाराष्ट्रातील महिलांसाठी एक महत्त्वाकांक्षी आणि उपयुक्त योजना आहे. परंतु हप्ते वेळेवर न मिळाल्यास त्याचा थेट परिणाम लाभार्थींच्या आर्थिक स्थितीवर होतो. शासनाने तांत्रिक अडचणी लवकर सोडवून रखडलेले हप्ते तातडीने जमा करावेत अशी सर्वांची अपेक्षा आहे.

लाभार्थींनी घाबरून न जाता शांततेने अधिकृत घोषणेची वाट पाहावी आणि आपली कागदपत्रे सुस्थितीत ठेवावीत. जानेवारी-फेब्रुवारीचे हप्ते एकत्र येतील की स्वतंत्रपणे येतील हे शासनाच्या निर्णयावर अवलंबून आहे. आपला हक्क मिळवण्यासाठी योग्य मार्गाने माहिती मिळवणे आणि आवश्यक त्या प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करणे हीच लाभार्थींसाठी सर्वोत्तम भूमिका ठरेल.